Czynniki kształtujące popyt
Pozostałymi czynnikami, tzw. czynnikami pozacenowymi kształtującymi popyt ze strony konsumentów, są:
- wielkość dochodów konsumenta - tworzą one siłę popytu; wzrost dochodów ludności powoduje wzrost popytu i odwrotnie; wzrost dochodów może spowodować wzrost popytu na produkty o wyższych wartościach użytkowych, na przykład zamiast małego samochodu kupujemy większy samochód (wygodniejszy, szybszy);
- gusty i preferencje - decydują o strukturze popytu; każdy konsument ma inny gust i inne preferencje tzn. stawia jedne dobra nad innymi;
- ceny dóbr substytucyjnych - jeżeli cena jednego dobra rośnie, to kupujemy go mniej, jednocześnie popyt na dobro substytucyjne wzrasta; klasycznym przykładem dóbr substytucyjnych jest masło i margaryna; wzrost ceny masła prowadzi do wzrostu popytu na margarynę i odwrotnie;
- ceny dóbr komplementarnych - jeżeli cena jednego z dóbr komplementarnych wzrasta, to popyt na nie maleje, a to pociąga za sobą spadek popytu na drugie dobro komplementarne; na przykład wzrost ceny sprzętu stereofonicznego spowoduje spadek popytu na kasety oraz płyty kompaktowe i odwrotnie;
- przewidywanie cen relatywnych - jeżeli spodziewamy się, że cena jakiegoś dobra wzrośnie bardziej niż ceny innych dóbr, to możemy się zdecydować na jego kupno już teraz, unikając w ten sposób poniesienia dodatkowych kosztów w przyszłości - wzrost popytu; odwrotnie, jeśli spodziewamy się obniżenia ceny, zakup odłożymy na później - spadek popytu; w przewidywaniach tych mamy na uwadze ceny relatywne,
- liczba i struktura ludności - tworzy wielkość popytu, wzrost liczby konsumentów powoduje wzrost popytu,
- efekt naśladownictwa - ludzie nie chcą się wyróżniać w sposób negatywny, spośród innych i starają się posiadać to co inni, ubierać się podobnie, mieszkać itp.; występuje on wtedy, gdy popyt indywidualny konsumentów zmienia się w kierunku podporządkowania popytowi większości konsumentów; typowym przykładem jest moda, którą dyktuje noszenie na przykład minispódniczek; wiele kobiet chcąc przynależeć do grona modnie ubranych, zdecyduje się na kupno krótkiej spódniczki.
- efekt demonstracji - konsumenci, chcący podkreślić swój prestiż, pozycję społeczną lub poziom zamożności, będą zachowywać się inaczej niż przeciętny konsument; przejawia się on w efekcie snobizmu i efekcie yeblena .